Books Should Be Free is now
Loyal Books
Free Public Domain Audiobooks & eBook Downloads
Search by: Title, Author or Keyword

Dakilang Asal   By: (1867-1915)

Book cover

First Page:

[Transcriber's note: Tilde g in old Tagalog which is no longer used is marked as ~g.]

[Paalala ng nagsalin: May kilay ang mga salitang "ng, mga," at iba pa upang ipakita ang dating estilo sa pag sulat ng Tagalog na sa ngayon ay hindi na ginagamit.]

DAKILANG ASAL

TINULA NI

Aurelio Tolentino

MAYNILA

Imp. "Tagumpay" 15, Plaza Sta. Cruz 1907

DAKILANG ASAL[1]

I

PAUNAWA

O kabinataang bagong sumisibol, itong abang lagda sa iyo'y patunkol. Pakatandaan mo itong m~ga hatol na dan~gal at buhay n~g lahat n~g dunong.

Ang pagpipitaga't pakikipagkapua ay siyang sagisag n~g pagka dakila; kapág sa sinuman ito ay nawala, iyan ay di dapat, humarap sa madla.

Di sukat ang ganda, di sukat ang yaman, di sukat ang dunong at lahat n~g inam; kapag ang sagisag na aking tinuran ay siyang nawala, ang lahat ay kulang.

Ang pagkamabaít, ang pagka mahinhin, ang pagka matapat at anyong butihin ay siyang palamuting sa tuina'y dadalhin, ang iyong ugali upang magluningning.

Sapul pa n~g ikaw ay batang maliit may tungkulin ka n~g lubhang mahihigpit, gaya n~g huag bigyan n~g munting ligalig ang kawawang inang sa iyo'y ninibig.

Ikaw ay lumaki at lumaki naman ang iyong tungkuling akin n~g tinuran: n~g una'y ang iyong mundo ay kandun~gan n~g inang malugod, n~gayon ay ang bayan.

II

KATUNGKULAN SA M~GA MAGULANG, MAESTRO, KAPATID, KAMAGANAK AT SA LAHAT N~G KAPWA

Pipintuhuin mo't panuyuang kusa ang iyong magulang na mapag aruga, sila'y pan~galawa ni Poong Bathala na dapat igalang sa balat, n~g lupa.

¿May mahal pa kaya sa hinin~gang tan~gan? Ang iyong hinin~ga sa kanila'y utang. Ang pinagpalaki sa iyo'y paghirang, puyat, pawis, hirap at sampu n~g buhay.

Ang kahima't sila ay nan~gahihimbing, kapag nain~git ka sila'y gumigising; kinandong kandong ka at inaliw aliw at pinalayawan n~g saganang lambing.

Sa gayong kalaking utang na tinangap mo n~ga sa kanila'y ¿anong ibabayad? Alayan man sila n~g lahat n~g lin~gap, kulang at sa utang mo n~ga'y di pa sukat.

Salamat na lamang at di maninin~gil, ang puhunan nila'y di ibig bawiin; sakali ma't sila ay alalahanin n~g kahit bahagya'y malaki n~g turing.

Pagkagising mo na ay agad n~g hagkan ang pisn~gi n~g ina't ang sa amang kamay, kasabay n~g bating malugod na "¡Inay!" sa ama'y gayon din, ang bati ay "¡Tatay!"

Kung matutulug na saka uulitin ang halik at bating paalam n~g lambing; n~guni't sa tui tui na ito'y bago gawin, ang kailan~gan nila muna'y siyasatin.

Kung sakaling ikaw ay mapan~gusapan, sa ano mang bagay kaya'y parusahan, ay ipag sayá mo't darating ang araw na matutunayang iyo'y pagmamahal.

Ang m~ga inali, at ang mga mama, at ang ina ama,t ini ina kaya, at ang m~ga nuno, at ang matatanda ay kaila~gang lubos na pintuhuin n~ga.

At ang m~ga iyong lahat na kapatid ay pakamahalin n~g boong pag ibig; sa m~ga alila ay huag magmasun~git pagka't sila'y kapua, dukha lamang tikis.

Sa lahat n~g tao'y lubos magpitagan, n~g upanding ikaw naman ay igalang; sakaling sa iyo sino ma'y magkulang, kahabagan siya't pagdaka'y talikdan.

Ang maestro'y siyang pan~galawang ama, ang maestra nama'y pan~galawang ina, kaya dapat n~ganing pintuhuin sila at mahaling lubos n~g boong pagsinta.

Binalankas lamang, kung baga sa bahay, ang iyong ugali n~g iyong magulang; n~guni't ang maestro'y siyang nagbibigay n~g dakilang gangda't m~ga kasankapan.

Dahil sa kanila ay maihaharap ang iyong ugali sa sino mang pantas, sa pagka't sa dunong ay hindi n~ga salat, sa lusok na asal nama'y hindi hubad.

At katunkulan mong lubos na mahigpit sa iyong pag aaral ang pagsusumakit; ang lahat n~g turo nila'y isa isip, sa lahat n~g hatol nila ay manalig.

Nan~gun~guna sila't ang dala ay ilaw sa landas n~g iyong madilim na buhay; tanang hakbang nila ay malapit sundan, n~g upanding ikaw ay huag maligaw.

III

SA PAGLILINIS N~G KATAWAN AT PAG AYOS N~G BAHAY

Pagbaban~gon mo na'y agad maghilamos, magpunas n~g kamay at saka magmumog, maglinis n~g n~gipin, maghusay n~g buhok, damit na pangbahay pagdaka'y isuot... Continue reading book >>




eBook Downloads
ePUB eBook
• iBooks for iPhone and iPad
• Nook
• Sony Reader
Read eBook
• Load eBook in browser
Text File eBook
• Computers
• Windows
• Mac

Review this book



Popular Genres
More Genres
Languages
Paid Books